Теориялық және практикалық психология кафедрасы
-
Психология кафедрасы Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты жанынан дербес кафедра ретінде 1972 жылы құрылды (1972 жылдың 28 қазанында – 1972 жылдың 27 қыркүйегіндегі № 150 бұйрығы негізінде).
- 2023-2024 оқу жылында Теориялық және практикалық психология кафедрасы өзінің 50 жылдық мерей тойын атап өтеді. Әртүрлі кезеңдерде психология кафедрасы ұжымына мынадай ғалымдар жетекшілік етті.
- 1973-1976 жылдары кафедраның алғашқы меңгерушісі психология ғылымдарының кандидаты, доцент Е. С. Суфиев болды.
- 1976-1989 жылдары: психология ғылымдарының кандидаты, профессор Қ.Р. Рахымбеков.
- 1989 - 2017 жылдары: психология ғылымдарының докторы, профессор Х.Т. Шерьязданова.
- 2017-2019 жылдары: психология ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы Л.К. Ермекбаева.
- 2019 жылдан 2021 жылға дейін: PhD, аға оқытушы А.Ж. Аяпбергенова. Осы кезден бастап кафедра меңгерушісі лауазымының атауы білім беру бағдарламасының көшбасшысы болып өзгертілді.
- 2021 жылдан бастап қазіргі кезге дейін: білім беру бағдарламасының көшбасшысы, психология ғылымдарының кандидаты, PhD Г.Т. Топанова.
Кафедра онтогенездің әртүрлі сатыларындағы тұлға дамуының психологиялық аспектілерін зерттеп білуге баса назар аудара отырып, психология саласындағы ғылыми зерттеулерді белсенді жүргізіп келеді. Бұл жұмыстар психологиядағы теориялық және практикалық бағыттарды байыта отырып, тұлғаның қалыптасу процестерін терең түсінуге мүмкіндік береді.
Білім беру бағдарламалары:
- 5B010300 / 6B01101 - Педагогика және психология.
- 5B050300 / 6B03102 - Психология.
- 6В03103 - Клиникалық психология. С.Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медициналық университетімен серіктестіктегі қос дипломды бағдарлама.
- 7М03102 - Психология магистірі.
Білім беру бағдарламаларының мазмұны психологиялық-педагогикалық ғылым мен практиканың заманауи талаптарына сәйкес келеді.
Үздік білім беру бағдарламасының рейтингісіне сай:
- 1 орын – «Психология» білім беру бағдарламасы (бакалавриат), «Атамекен» ҰКП 2023ж.;
- 1 орын - «Психология» білім беру бағдарламасы (магистратура), «Атамекен» ҰКП 2022ж.
- 5 орын - «Педагогика және психология» білім беру бағдарламасы (бакалавриат), ТАРА 2023ж.
Республикалық әлеуметтік-психологиялық және халықаралық жобалар шеңберінде оқыту мен белсенді кәсіби көмек көрсететін кафедра қызметкерлерінің практикалық іс-әрекетіне ерекше назар аударылады.
Осындай жобалар қатарында:
- «Janym_org» - «Жеткіншектер мен олардың ата-аналарына психологиялық көмек» жобасы (2020-2024жж., Топанова Г.Т., Ғұмырзақ А., Уакасова М.Б., Абдраманова Д.Е.),
- «Mother’s home international foundation» (MHIF) – «Аналар үйі» қазақстандық қоғамдық қорының халықаралық бағыты (2024ж., Қуантқанова Ф.М, Байздрахманова А.К., Бағыбаева М.И.),
- «Mentor school-2025» - мектептің татуластыру қызметі (2022-2024жж., Байздрахманова Ә.К., Бағыбаева М.И. ),
- «Бақытты отбасы» - «инклюзивті және көп балалы отбасыларға құқықтық және әлеуметтік-психологиялық көмек жобасы (2021-2022жж., Байздрахманова Ә.К., Бағыбаева М.И.)
- «Жанұя» отбасын қолдау орталығы» ҚҚ жобасы - отбасындағы агрессорлармен психологиялық жұмыс және балалар мен жастар арасындағы агрессивті, суицидтік мінез-құлықтың алдын алу (2021, 2023-2024жж., Байздрахманова Ә.К.),
- «Adam.psy.platform» – педагог-кәсіби бағдар берушінің кәсіби іс-әрекетіне арналған практикалық құралдар (2022-2023жж., Аубакир А.С., Байздрахманова Ә.К., Бағыбаева М.И).
Кафедра оқытушылары Жоғары білім берудің бірыңғай платформасында және Ғылыми-техникалық сараптама орталығында сараптамалық позицияларды ұстана отырып, жоғары деңгейдегі сараптамашылдығымен ерекшеленеді. Сондай-ақ олардың кәсібилігін «Үздік педагог-психолог» және «Педагогикалық идеялар фестивалі» сайыстарына әділ-қазылар алқасының мүшелері ретінде қатысуымен де атап көрсетуге болады, бұл олардың педагогика және психология салаларындағы жетекші құзыреттерін ашып көрсетеді (М.К. Бапаева, Г.Т. Топанова, Ж.Ж. Бейсенова, А.К. Байздрахманова).
Еліміз үшін төтенше жағдайлар мен карантин кездерінде кафедра оқытушылары тікелей эфирлер, онлайн мастер-класстарын, марафондар, халықты психологиялық қолдау үшін вебинарлар, сондай-ақ республикалық және халықаралық кәсіби қауымдастықтармен бірлесе отырып «Жедел желі» телефондарында онлайн консультациялар өткізді (Топанова Г.Т., Байздрахманова Ә.К., Ермекбаева Л.К., Бағыбаева М.И.).
Меморандумдарға негізделген ғылыми-практикалық сүйемелдеулер бала бақшаларын, мектептерді, колледждерді, дамыту және дағдарыс орталықтарын, интернаттарды, медициналық мекемелерді, Ұлттық ұланның әскери бөлімдерін, ҚР ҰҚК Академиясы мен Әскери институттарды, сондай-ақ жабық мекемелер мен оңалту орталықтарын қоса алғанда, мекемелердің кең ауқымында ұйымдастырылады. Сондай-ақ, шұғыл психологиялық қызметтер мен отбасын қолдау орталықтарында жұмыстар жүргізілуде.
Кафедра миссиясы білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік және заң ғылымдары салалары үшін білікті педагог-психологтар мен клиникалық психологтарды даярлаудан тұрады. Іс-әрекеттің негізгі бағыттарына психологиялық зерттеулердің заманауи әдістерін меңгерту мен сараптамалық сүйемелдеуді ұсыну кіреді.
Халықаралық байланыстар:
- Миссисипи Валли академиялық ұтқырлық мемлекеттік университеті (АҚШ).
- L.D.T. Consulting Grupp, Tallinn, Harju maakond, Estonia (Балтық жағалауы, Эстония).
- Мәскеу мемлекеттік психологиялық-педагогикалық университеті (Ресей).
- «Ұжымдық Денсаулық» ЖШҚ - коммерциялық қызмет және басқару мәселелерінен кеңес беру (Ресей, Қазақстан).
Ғылымдағы жетістіктер:
Кафедра ұжымы әр жылдары мемлекеттік және ведомстволық наградаларға, сыйлықтар мен атақтарға ие болды, соның ішінде: «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері», «Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі», Ыбырай Алтынсарин атындағы сыйлық, «Қазақстан ғылымын дамытудағы еңбегі үшін», «Ерен еңбегі үшін», сондай-ақ Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің алғыс хаттары мен дипломдары, А. Байтұрсынов атындағы алтын және күміс медальдар. «Жоғары мектептің үздік оқытушысы» атағы 2005, 2014 және 2017 жылдары берілді (Шерьязданова Х.Т., Бапаева М.К.).
Оқулықтарға, оқу құралдары мен электрондық бағдарламаларға авторлық куәліктер 2021, 2022 және 2023 жылдары берілді (Шерьязданова Х.Т., Бапаева М.К., Қасымова Г.М., Топанова Г.Т.).
Бапаева М.К., Топанова Г.Т., Ермекбаева Л.К., Касымова Г.М., Өтепбергенова З.Д., Тәжібаев Т.Б., Бағыбаева М.И., Құлымбаева А.К., Аяпбергенова А.Ж. және басқаларын қоса алғанда, оқытушылардың халықаралық және республикалық рейтингтік журналдарда жарияланымдары бар, рейтингісі жоғары басылымдарда үнемі жарияланып отырады.
Студенттермен жұмыс:
Кафедра қызметкерлерінің басшылығымен студенттердің шығармашылық қабілеттерін нығайту жұмыстары бойынша ауқымды іс-шаралар өткізіледі.
Оқытушы А.С. Аубәкір «Психология» мамандығының 2 курс студенті А.Тұрсынтаймен 2024 жылы «Екі жұлдыз» шығармашылық байқауында 1 орынды жеңіп алды. Студенттер үнемі білім алып, халықаралық және Республикалық пәндік олимпиадаларға қатысады.
2023 жылы кафедра оқытушылары мен студенттері әртүрлі деңгейдегі жарыстар мен олимпиадаларда үздік жетістіктер көрсетті. Ақтаудағы педагогика және психология бойынша Республикалық пәндік олимпиадада команда он төрт команда арасынан үшінші орынға ие болды (жетекішілері Бағыбаева М.И., Бапаева М.К.).
Психология бойынша Бүкілресейлік олимпиадада «Педагогика және психология» мамандығының бірінші және екінші курс студенттері бірінші және екінші орындарды жеңіп алды (жетекшісі Г.Т. Топанова).
Аға оқытушы Д. Е. Абдраманованың жетекшілігімен студенттер университеттің «Стартап 2021» инновациялық жобалар байқауында екінші орын алып, кафедраның жетістігіне елеулі үлес қосты. «Әр күні бояу және 365 ойын» арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың танымдық қабілеттерін дамытуға бағытталған «Томирис» жобасы білім берудегі инновацияларға деген ұмтылысты көрсетті.
Кафедраның қоғамға қосқан үлесін растауда оқытушылар мен студенттер жыл сайын әскери бөлімдер мен дағдарыс орталықтарынан алғыс хаттар алады.
Кафедра оқытушылары мен студенттері 2019 жылдан бастап қазіргі кезге дейін Алматы қаласындағы «Аналар үйі-Дом мамы» Қоғамдық қоры ресурстық орталығының қолдауымен «Ана мен бала» әлеуметтік стартапына қатысуды жалғастырып келеді (Бағыбаева М.И., Қуантқанова Ф.М., Байдрахманова Ә.К.).
«Тұлғаның когнитивті психоэмоционалдық шеңберімен жұмыс» атты студенттерге арналған ғылыми үйірме жұмыс істейді (Құлымбаева А.К, Уакасова М.Б.,Әмірбекова М.А.) 2023 ж., 2024 ж.
Еріктілік:
«Ана мен бала», «зорлық-зомбылықсыз 16 күн», «Бақытты отбасы», «Ажырасқан әйелдерді психологиялық қолдау», «Дағдарыс орталықтарының іс-әрекетін жетілдіру жөніндегі іс-шаралар кешені», «Жеткіншектер арасындағы психологиялық-педагогикалық және әлеуметтік қараусыздықтың алдын алу», «Психологиялық көмек және өміршеңдікті қалыптастыру», «Парасатты Ата-Ана» мен «Ата-аналар университетін» қоса алғанда, кафедра әр алуан бағдарламалар мен жобаларға қатысады. Бұл бастамалар бірлестіктерді қолдау мен дамытуға, мұқтаж жандарға көмек көрсетуге және әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға бағытталған.
Қадрлық құрамЖүктеу...
